Kanaviçe ile isim işlemek için önce ismi kareli kâğıda harf harf çizersin: her kare bir çarpı işi, her harf aynı yükseklikte, harflerin arasında bir boş kare, kelimelerin arasında daha geniş bir boşluk. Sonra toplam kare sayısını sayıp etamin sayısına göre santime çevirir, deseni kumaşın ortasına yerleştirir ve harflerin çevresini isteğe bağlı olarak geri iğneyle kontürlersin. Çarpı işinin kendisine yeniysen önce kanaviçeye nasıl başlanır yazısına göz at.
Neye ihtiyacın var?
- Kareli kâğıt. Matematik defteri kareli kâğıdı iş görür. Kareler ne kadar küçükse o kadar uzun isim sığar.
- Kurşun kalem ve silgi. Harfleri birkaç kez çizip sileceksin.
- Renkli kalem. Kontür ve süs için ikinci bir renk göstermek istersen.
- Etamin, iplik, iğne ve kasnak. Kanaviçe için olağan malzeme. Kumaşın sayısını baştan bil, çünkü ölçüyü o belirleyecek.
Harf yüksekliği: kaç kare?
Kanaviçede harfler kareden oluşur, yani yuvarlak çizgiler basamaklı görünür. Harf ne kadar çok kareyle çizilirse o kadar okunaklı ve yumuşak durur, ama o kadar çok yer kaplar.
- Çok küçük harfler. Beş altı kare yüksekliğinde harfler çizilebilir ama bazı harfler birbirine benzemeye başlar. Kısa isimler ve baş harfler için uygundur.
- Rahat okunan harfler. Yedi ile dokuz kare arası yükseklik çoğu isim için iyi bir başlangıçtır. Harflerin karakteri belirginleşir.
- Büyük ve süslü harfler. On kareden fazlası, eğimli ya da el yazısı gibi görünen harfleri çizmeye imkân verir. Tek bir baş harf ya da kısa bir isim için idealdir.
Türkçe harflere yer ayır
Türkçede Ç, Ş ve Ğ gibi harflerin çengeli ya da şapkası, İ, Ö ve Ü gibi harflerin noktası vardır. Bunlar harf yüksekliğinin dışına taşar. Bu yüzden desenin üstünde ve altında birer iki kare fazladan boşluk bırak. Büyük harf İ’nin noktası unutulursa isim yanlış okunur; küçük harf ı ile i’yi karıştırmamak için de noktalara özellikle dikkat et.
Harfleri çizmek
- Kâğıda ismin harf yüksekliği kadar iki yatay çizgi çek: taban çizgisi ve üst çizgi. Bütün harfler bu iki çizgi arasına sığacak.
- Önce düz çizgili harflerle başla: I, L, T, E, H. Bunlar karede kolay çizilir ve diğer harflerin kalınlığını belirler.
- Harf kalınlığını seç. Tek kare kalınlık zarif ve hafif durur, iki kare kalınlık uzaktan daha iyi okunur. İsmin bütün harfleri aynı kalınlıkta olsun.
- Yuvarlak harfleri (O, C, G, S) basamaklarla çiz. Köşeleri birer kare kırpmak yuvarlaklık hissi verir.
- Çapraz çizgili harflerde (A, K, M, N, V, Y) çapraz kısmı merdiven gibi birer kare kaydırarak ilerlet. Basamaklar düzenli olursa çizgi düz görünür.
- Her harfi çizdikten sonra kâğıdı biraz uzağa tut. Uzaktan okunuyorsa doğru yoldasın.
Hazır bir alfabe deseni kullanmak da tamamen geçerli. Kendi çizdiğin alfabeyi bir kez oluşturduktan sonra her isimde tekrar kullanabilirsin; bu yüzden ilk çalışmada bütün harfleri aynı yükseklikte bir sayfaya çizip saklamak işe yarar.
Harf aralığı ve kelime arası
Harflerin arasına bir boş kare bırakmak çoğu durumda yeterlidir. Ama her harf çifti aynı görünmez: A ile V ya da L ile T gibi çapraz ve açık harfler yan yana gelince aralarında olduğundan büyük bir boşluk varmış gibi durur. Bu çiftlerde boşluğu azaltmak, harflerin gövdelerinin birbirine yakın durmasını sağlar. Kâğıda çizip uzaktan bak, göze eşit görünene kadar ayarla.
İki kelimeyi ya da ad ile soyadını ayırıyorsan arada üç dört boş kare bırak. Harf aralığıyla kelime arası birbirinden belirgin biçimde farklı olmalı, yoksa isim tek kelime gibi okunur.
Ölçüyü hesaplamak
Etamin sayısı, kumaşın bir inçinde (2,54 cm) kaç kare olduğunu söyler. Bu yüzden desenin gerçek boyunu şu hesapla bulursun:
- Kare sayısı ÷ etamin sayısı × 2,54 = santim.
Örneğin genişliği 70 kare olan bir isim 14 sayılı etaminde yaklaşık 12,7 cm, 18 sayılı etaminde yaklaşık 9,9 cm tutar. Aynı desen sıklaştıkça küçülür. Etamin sayısının ne anlama geldiğini ayrıntılı merak ediyorsan etamin sayısı yazısında anlatıldı.
Kumaşı keserken desenin her tarafına en az birkaç santim boşluk ekle. Bu pay hem kasnağın tutması hem de sonradan çerçeveye ya da kasnağa yerleştirmek için gerekli.
Deseni kumaşa ortalamak
- Kâğıttaki desenin toplam genişliğini ve yüksekliğini say. Ortadaki kareyi işaretle; genişlik çift sayıdaysa ortayı iki kare arasına al.
- Kumaşı önce enine, sonra boyuna ikiye katla. Katların kesiştiği nokta kumaşın ortası.
- Katlama izleri boyunca farklı renkte bir iplikle seyrek teyel dikişi at. Bu çizgiler işin sonunda sökülür.
- İşe desenin ortasındaki harften ya da ortadaki kareden başla, sonra sağa ve sola doğru ilerle.
Ortadan başlamak, sona geldiğinde ismin bir tarafa kaymasını önler. Uzun isimlerde bu küçük adım en çok işe yarayan adımdır.
Kontür: harfleri belirginleştirmek
Açık renkli harfler ya da ince harfler kumaşın üstünde silik kalabilir. Harflerin çevresine geri iğneyle ince bir çizgi çekmek, onları hem belirginleştirir hem de basamaklı kenarları yumuşatır.
- Kontürü çarpı işleri bittikten sonra yap.
- Genellikle tek kat iplik yeter; çarpıda iki kat kullanıyorsan kontürde tek kat daha zarif durur.
- Koyu bir renk seç. Harf renginin koyu tonu, siyahtan daha yumuşak bir sonuç verir.
- Geri iğne çizgisi karelerin kenarlarını ya da köşegenlerini takip edebilir. Köşegen kullanmak yuvarlak harflerde köşeleri kırar.
Süs ve yerleşim
İsmin yanına küçük bir kalp, yıldız ya da çiçek eklemek deseni tamamlar. Süsü isimden en az bir iki kare uzakta tut ki harflere karışmasın. Bir tarih eklemek istersen rakamları isimden daha küçük çiz; göz önce ismi okumalı.
İsim işi bittiğinde kasnakta sergilemek en kolay yoldur. Kasnak çapını seçerken ismin genişliğine her iki yandan boşluk ekle; seçenekler için kasnak nasıl seçilir yazısına bakabilirsin.
Sık sorulanlar
Uzun isim sığmıyorsa ne yapmalı?
Harf yüksekliğini azaltabilir, daha sık bir etamine geçebilir ya da ismi iki satıra bölebilirsin. İki satırda satırların arasına en az iki boş kare bırak ve iki satırı da ayrı ayrı ortala.
El yazısı gibi bitişik harfler işlenebilir mi?
İşlenebilir ama daha çok kare ister. Bitişik harflerde yuvarlak geçişlerin düzgün görünmesi için harf yüksekliğini artırmak ve geçişleri kontürle tamamlamak gerekir.
İpliğin rengini nasıl seçmeliyim?
Kumaşla belirgin kontrast oluşturan bir renk seç. Açık kumaşta orta ya da koyu ton, koyu kumaşta açık ton. Emin değilsen kumaşın bir köşesinde birkaç çarpı işleyip uzaktan bak.
Kısaca
- Harfleri kareli kâğıda çiz; yedi dokuz kare yükseklik çoğu isim için rahat okunur.
- Türkçe harflerin nokta ve çengelleri için üstte ve altta fazladan kare bırak.
- Harf arasına bir, kelime arasına üç dört kare boşluk; göze eşit görünene kadar ayarla.
- Kare sayısını etamin sayısına bölüp 2,54 ile çarparak santime çevir, kumaşın ortasından başla.
Kendin işlemek yerine hazırını istersen İsme Özel Nakış Kasnağı Duvar Süsü ürününe bak; kişiye özel bütün seçenekler İsme özel sayfasında. Kendi başına denemek istersen başlangıç kitleri nakış ve kanaviçe kategorisinde.